Каб шлюб быў люб!

Праект «Смачная карта Міншчыны» дапаможа згадаць шматвекавыя беларускія кулінарныя традыцыі, наноў адчуць пах страў нацыянальнай кухні, а мо і вярнуць незаслужана забытыя аўтэнтычныя рэцэпты. Да актыўнага ўдзелу ў праекце запрашаем вас, шаноўныя чытачы! Дасылайце ў рэдакцыю артыкулы з прапановамі найбольш тыповых для вашага раёна страў, дзяліцеся сваімі заўвагамі і сустрэчнымі ідэямі.

Даўней у Лебедзеўскім сельсавеце, што на Маладзечаншчыне, пачаткам вяселля лічылася выпяканне каравая. Гэты абрадавы хлеб — сімвал сямейнага шчасця і дабрабыту — пяклі толькі замужнія жанчыны. Калі дзень стаяў пахмурны, чакалі, пакуль выгляне сонца — толькі тады пачыналі замешваць цеста, інакш, лічылі, можна было наклікаць нядобрае.

Зерне пад пятку — жыццё будзе ў дастатку

З караваем і медавухай у гэтых мясцінах жаніха і нявесту сустракалі перад вясельным застоллем. Медавуху трэба было толькі прыгубіць, а затым выліць праз плячо, каб усё дрэннае засталося ў мінулым. Да святочнага стала маладыя падыходзілі па гадзіннікавай стрэлцыі — па Сонцы, а выходзілі ў зваротным кірунку. Сядзелі яны на адной лаўцы — каб нішто не падзяліла пару. Лаўка была накрыта кажухом, вывернутым мехам уверх — каб «былі маладыя багаты, як кажух калматы». Некаторымі з традыцый сучасныя маладажоны кіруюцца па-ранейшаму.

Калі ў гэтых краях збіраюцца гуляць вяселле, за дапамогай у падрыхтоўцы святочнага стала нязменна звяртаюцца да Ніны Віткоўскай. Яна адна з тых спрактыкаваных гаспадынь, якія па-майстэрску гатуюць далікатэсы з простых прадуктаў.

Ніна Уладзіміраўна адзначае: урачыстасці ў вёсках ладзяцца ўсё радзей — вяселлі стараюцца святкаваць у горадзе. Ды і само мерапрыемства ўжо стала менш масавым.

— Памятаю, дзесяць год назад у Мароськах вяселлі спраўлялі ў хатах. Гулялі тры дні. Запрашалася 90 і больш гасцей. Сталы ставілі на двары пад шатрамі. Зараз збіраюць чалавек 15—20 і едуць у кафэ або на турбазу.

Ніна Віткоўская — галоўны повар Лебедзеўскай сярэдняй школы. Па адукацыі тэхнік-тэхнолаг. Аднак, як пачала сорак год таму працаваць у сталовай цагельнага завода, які калісьці быў у вёсцы Мароські, што недалёка ад Лебедзева, — назаўсёды звязала сваё жыццё з кулінарыяй. У тую сталовую яна трапіла па размеркаванню маладым спецыялістам, бо на заводзе не аказалася адпаведнай яе адукацыі пасады. Аб’ект грамадскага харчавання быў занядбаны, кожны год там мяняліся повары. Ніна Уладзіміраўна сталовую, як кажуць, “падняла”, і тая ажно да перабудовы 90-х лічылася найлепшай у раёне.

Людзі кіруюцца прагматычным: ці не лепш на сэканомленыя грошы купіць карысную рэч для дому альбо адправіцца ў падарожжа? Нашы ж продкі не скупіліся. Для іх вясельны абрад быў магчымасцю запраграміраваць будучае сямейнае жыццё на шчасце, лад і дастатак.

Ружа, якую можна есці…

Чым адметны сучасны вясельны стол на Маладзечаншчыне? Прадукты і напіткі для шыкоўнага застолля на 40 асоб, паводле слоў Ніны Віткоўскай, абыдуцца ў паўтары тысячы долараў. На такую колькасць чалавек спатрэбіцца адзін кабанчык — 70 кг мяса дастаткова, а часам і залішне, для прыгатавання разнастайных мясных страў. Менталітэт мясцовых гаспадароў дыктуе ім рабіць застолле шырокім, каб сталы “ламіліся”, — каб госці не расчараваліся ды не абгаварылі.

— Па тутэйшай традыцыі на святочным стале абавязкова павінна быць выпечка. У нашых краях пякуць «Ружу» — у іншых раёнах на вяселлях нідзе яе не бачыла. Вазіла гэта пячэнне ў Гомель, калі пляменніца замуж выходзіла. Калі даставала сваю «Ружу» на стол, чула, як жанчыны-повары казалі здалёк, што выкладаю нешта папяровае. Гэтая выпечка сапраўды атрымліваецца вельмі лёгкай, як папера, — тлумачыць гаспадыня.

Як разлічыць вясельнае меню на аднаго госця? Падказка ад Ніны Віткоўскай:

Апетыты людзей адрозніваюцца, але можна прытрымлівацца сярэдняй лічбы: 1 кг на аднаго чалавека

  • фуршэт — 150—200 г (канапэ)
  • гарачыя закускі — 100 г
  • халодныя закускі — 400 г
  • салаты — 200—250 г
  • гарачая страва (мяса, рыба) — 200 г
  • гарнір — 150 г
  • фрукты — 200 г
  • вясельны торт — 150—200 г

Рэцэпт «Ружы» просты: яйка, дробка цукру і мука. У цеста можна дадаць харчовыя фарбавальнікі — аранжавы, чырвоны, жоўты. «Ружы» трох колераў эфектна глядзяцца на тартоўніцы. Мукі сыплюць столькі, каб цеста не прыліпала да рук. Раскачваць яго трэба так тонка, каб ажно свяцілася.  Спатрэбіцца бляшанка трохі вузейшая і вышэйшая за бляшанку з-пад згушчонкі. Раскачаныя кругі цеста за сярэдзіну чапляюць на відэлец і апускаюць на некалькі секунд у гарачы алей. Алей важна не перагрэць — інакш ён парудзее. Сценкі бляшанкі ўтвараюць форму будучай «ружы», не дазваляюць цесту «распаўзціся» — яно складваеца прыгожымі «хвалямі». Пячы “ружу” трэба не больш за паўхвіліны, сачыць, каб не падгарэла. Вымаць яе з бляшанкі акуратна, каб не абламаліся краі, — у гэтай справе трэба набіць руку. Гарачае печыва ставяць вертыкальна ў любую ёмістасць «пялёсткамі» ўверх. Калі «ружы» астынуць, іх пасыпаюць цукровай пудрай.

Затым з раскачанага цеста выразаюць лісты для «ружаў» — іх таксама смажаць. Атрымліваецца выдатнае ўпрыгажэнне на стол.

— Выкладваем «ружы» на трох’ярусныя тартоўніцы, перамяжоўваючы з вафлямі, якія таксама ў форме кветак. Гарачую вафлю складваем званочкам і ставім астываць у чарку, каб прыняла неабходную форму. Краі вафляў змазваем бялковым крэмам. Вельмі папулярнае ў нас на вяселлях і пячэнне ў форме грыбочкаў, вавёрак, мядзведзяў, шышак.

… і смажаная папараць-кветка

Абавязковая гарачая страва на тутэйшым вяселлі — хатняя каўбаса.

— Калі схадзіў на вяселле, дзе не было піханай каўбасы, — значыць, і на вяселлі не быў, — катэгарычна сцвярджае Ніна Уладзіміраўна. — Без класічных салатаў — «Селядзец пад шубай» і «Гарошак» — вяселле нашы людзі таксама назавуць благім.

Па традыцыі гаспадыні гатуюць рулеты розных відаў: курыныя, пячоначныя, свіныя. Робяць таксама галубцы і фаршыраванага шчупака.

Сярод папулярных мясных пачастункаў — зразы. Для іх тонка адбіваюць мяса паляндвіцы, соляць-перчаць, на сярэдзіну яго кладуць каўбасны фарш, затым скручваюць як катлету па-кіеўску, складваюць у каструлю, перасыпаюць морквай, заліваюць булёнам і тушаць на малым агні. Важна не ператушыць, бо зразы будуць развальвацца.

— Фаварыты ў гасцей — катлеты «Папараць-кветка». Кураціну прапускаюць праз мясарубку. Фармуюць з фаршу шарыкі — у сярэдзіну іх кладуць сыр, перамяшаны з размякчаным сметанковым маслам, акуратна закручваюць, мачаюць ва ўзбітае яйцо і паніруюць у батоне, нарэзаным саломкай, — дзеліцца рэцэптам Ніна Віткоўская. — На вясельны стол часта заказваюць фаршыраваных курэй. Іх робім так. Дастаём з курыцы ўсю сярэдзіну — застаюцца толькі ножкі і крылцы. Мясную масу перакручваем у фарш. Пячом бліны на хатніх яйках, наразаем іх квадрацікамі, перамешваем з часнаком, сырам і фаршам. Начыняем гэтай масай курыцу, змазваем яе алеем і ставім запякацца ў духоўку пры невялікай тэмпературы. Калі тэмпература будзе высокая — курыца хутка засмажыцца, а начынка можа быць сырой. 

Рекомендации для Вас

Об авторе: redactor2

Добавить комментарий